Debaty sejmowex920 Kadencja

Interpelacja w sprawie przygotowania projektu nowelizacji ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych

   Szanowny Panie Ministrze! Blisko roczny okres obowiązywania przepisu potwierdził, że nie spełnił on celu, jaki przyświecał jego uchwalaniu. Stosowanie przepisów ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych: po pierwsze, budzi wątpliwości interpretacyjne, nastręczając przedsiębiorcom licznych problemów formalnoprawnych, po wtóre, zamiast sprzyjać dyscyplinowaniu uczestników obrotu gospodarczego, utrudnia współpracę gospodarczą i obniża konkurencyjność polskich podmiotów.    Zaistniały stan naszym zdaniem wynika przede wszystkim z następujących uwarunkowań.    Przepisy ustawy wykraczają poza regulacje zawarte w implementowanej Dyrektywie 2000/35/WE, w której przewidziano uprawnienie do naliczania odsetek w dwóch przypadkach: po upływie 30 dni od spełnienia świadczenia, gdy w umowie nie ustalono terminów płatności oraz po dacie płatności określonej w umowie bez względu na ustalony w niej termin płatności. Regulacja taka stwarza kontrahentom możliwość swobodnego kształtowania umownych warunków transakcji. Polscy przedsiębiorcy zostali pozbawieni takiej możliwości. Ustawa daje wierzycielom prawo żądania odsetek ustawowych od 31 dnia po spełnieniu świadczenia bez względu na ustalony w umowie termin płatności, a następnie naliczania odsetek skarbowych po upływie terminu płatności określonego w umowie. Polscy przedsiębiorcy zostali także pozbawieni możliwości skutecznie prawnego wyłączenia uprawnienia wierzyciela i obowiązków dłużnika wynikających z tej ustawy. Zapisami tymi naruszono jedną z podstawowych zasad kształtowania stosunków na gruncie prawa cywilnego - ˝zasadę swobody umów˝.    Pomijając perturbacje z naliczaniem odsetek w różnej wysokości, reprezentujące przedsiębiorcę władze postawiono przed trudnym dylematem, na który nie znajdują one jednoznacznej odpowiedzi. Z jednej strony ustawa nie wprowadza wyraźnego zobowiązania po stronie wierzyciela do żądania ustawowych odsetek, ale pozostawia w niepewności ocenę odstąpienia od żądania odsetek z punktu widzenia interesu przedsiębiorcy w działania na jego szkodę. Z drugiej strony wierzyciel może żądać odsetek, a jednocześnie stawać się przez to niekonkurencyjnym kontrahentem w stosunku do innego przedsiębiorcy, który mniej rygorystycznie podejdzie do stosowania przepisów ustawy lub przedsiębiorcy, którego te regulacje w ogóle nie obowiązują. Odpowiedź na dylemat dodatkowo komplikują uwarunkowania prawne stworzone spółkom Skarbu Państwa przez postanowienia art. 19b ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz.U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1397), w myśl którego zawarcie przez spółkę umowy, której zamiarem jest zwolnienie z długu o wartości przekraczającej równowartość w złotych polskich 5000 euro, wymaga zgody rady nadzorczej pod rygorem jej nieważności. W konsekwencji zarząd spółki musi rozstrzygnąć kolejną wątpliwość interpretacyjną, czy podejmując jednostronną decyzję o odstąpieniu od żądania ustawowo zagwarantowanych odsetek po 31 dniu od realizacji świadczenia, nie powinien uzyskać zgody rady nadzorczej, pomimo nie zawierania umowy.    Przedsiębiorca, który uzyskał w drodze negocjacji dłuższy niż 30 dniowy termin płatności, nawet w przypadku gdy kontrahent nie skorzystał z możliwości naliczenia ustawowych odsetek za okres od 31 dnia do terminu płatności wynikającego z umowy, do czasu przedawnienia zobowiązania nie ma pewności, czy nie zostanie zaskoczony notą odsetkową przez kontrahenta, któremu pogorszyła się sytuacja finansowa lub ma nowe władze reprezentujące odmienny od poprzedników punkt widzenia.    Wskazane mankamenty ustawy są dla przedsiębiorców uciążliwe, a ich stosowanie nastręcza licznych wątpliwości interpretacyjnych, wprowadza dodatkową niepewność w proces gospodarowania oraz ogranicza konkurencyjność polskich podmiotów, dlatego w imieniu posłów podpisanych pod niniejszą interpelacją, wnioskuję o opracowanie projektu nowelizacji ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, eliminującego wskazane niejasności i kolizje.    Z poważaniem    Poseł Kazimierz Pietrzyk    oraz grupa posłów    Warszawa, dnia 21 grudnia 2004 r.