Debaty sejmowex920 Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie katastrofy ekologicznej w obrębie Niziny Ciechocińskiej

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z interpelacją skierowaną do ministra ochrony środowiska przez pana Bogdana Lewandowskiego, posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, dotyczącą zanieczyszczenia środowiska ropopochodnymi w wyniku wypadku drogowego w dniu 24 lutego 2001 r. w miejscowości Turzno (gmina Raciążek, powiat aleksandrowski, woj. kujawsko-pomorskie) przedstawiam poniżej odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji.    Zarzut niepodjęcia przez wojewodę kujawsko-pomorskiego akcji oczyszczania cieku wodnego, który odwadnia Nizinę Ciechocińską, z oleju opałowego nie znajduje uzasadnienia w faktach. W akcji ratowniczej, która miała na celu usunięcie skutków wymienionego na wstępie zdarzenia, brały udział organy administracji zespolonej, podległe wojewodzie kujawsko-pomorskiemu, w tym m.in.:    - komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej;    - wojewódzki inspektor ochrony środowiska;    - wojewódzki inspektor sanitarny.    Działania podległych im struktur organizacyjnych zostaną opisane w dalszym ciągu odpowiedzi na interpelację.    A) Opis zdarzenia.    W dniu 24 lutego 2001 r. ok. godz. 7.10 na drodze krajowej nr 1 w miejscowości Turzno miał miejsce wypadek autocysterny, należącej do firmy ˝Wolter˝ z Częstochowy, przewożącej ok. 18 m3 oleju opałowego. W wyniku uszkodzenia płaszcza zbiornika wyciekło z niego ok. 10 m3 oleju opałowego. Wyciekły olej zanieczyścił drogę i jej pobocze, a spływając do przydrożnego rowu, zanieczyścił wodę w rowie i grunt. Stanowił również zagrożenie zanieczyszczenia najpłyciej zalegających warstw wodonośnych zlokalizowanego w Nizinie Ciechocińskiej ujęcia ˝Kuczek˝ oraz dla zlokalizowanych w pobliżu miejsca zdarzenia studni przydomowych.    B) Akcja ratownicza.    Akcję ratowniczą podjęły jednostki operacyjnej Państwowej Straży Pożarnej, a mianowicie Komendy Powiatowej PSP z Aleksandrowa Kujawskiego, uzupełnione siłami Komendy Miejskiej PSP z Torunia, Komendy Powiatowej PSP ze Świecia i Komendy Miejskiej z Włocławka. Ich działania polegały na:    - wykonaniu zastawek (baloty ze słomy) w rowie, do którego wylał się olej opałowy;    - wypompowywaniu wody z olejem do zbiornika brezentowego, a następnie do podstawionej cysterny;    - wykonaniu w rowie zapór z piasku w celu zatrzymania napływu czystej wody;    - przepompowywaniu napływającej czystej wody do rowu na drugiej stronie drogi;    - zabezpieczeniu miejsca wycieku paliwa pianą gaśniczą;    - otwarciu cysterny i przepompowaniu pozostałego w niej paliwa do cysterny podstawionej przez Bazę Paliw ˝Metamex-Naftachem˝ z Aleksandrowa Kujawskiego;    - postawieniu autocysterny na koła.    Po postawieniu na koła uszkodzona cysterna została odholowana na parking przez firmę ˝Track Serwis˝ z Kowala.    Po usunięciu cysterny z miejsca zdarzenia podjęto następujące działania:    - przy pomocy sorbentów usuwano plamy oleju opałowego z jezdni (oczyszczanie jezdni zakończono w dniu 24 lutego 2001 r. ok. godz. 15);    - kontynuowano wypompowywanie wody zanieczyszczonej olejem opałowym;    - wybierano zanieczyszczoną ropopochodnymi ziemię za pomocą koparek i wywożono samochodami ciężarowymi na teren składowiska odpadów komunalnych w miejscowości Służewo (gmina Aleksandrów Kujawski, powiat aleksandrowski), które zostało wskazane przez starostę aleksandrowskiego. W sumie od momentu rozpoczęcia akcji ratowniczej do jej zakończenia usunięto 161,34 Mg gruntu zanieczyszczonego ropopochodnymi;    - kontynuowano zabezpieczanie rowu przez wymianę zanieczyszczonych ropopochodnymi balotów i sorbentów.    Akcję usuwania zanieczyszczenia przerwano w godzinach popołudniowych dnia 24 lutego 2001 r. ze względu na zamarzanie wody w rowie przydrożnym.    W dniu 24 lutego 2001 r. na miejscu akcji ratowniczej obecni byli (poza bezpośrednim dowództwem akcji):    a) przedstawiciele grupy operacyjnej Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej z Bydgoszczy;    b) starosta powiatowy w Aleksandrowie Kujawskim;    c) przedstawiciele Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, Delegatura we Włocławku;    d) przedstawiciel Wydziału Zarządzania Kryzysowego, Ochrony Ludności i Spraw Obronnych Kujawsko-Pomorskiego UW w Bydgoszczy;    e) przedstawiciel Rejonu Dróg Krajowych;    f) przedstawiciel Rejonu Dróg Powiatowych;    g) przedstawiciel Miejskiego Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Ciechocinku;    h) przedstawiciel Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Aleksandrowie Kujawskim.    W toku akcji ratowniczej, prowadzonej w dniu 24 lutego 2001 r., usunięto z powierzchni wody w przydrożnym rowie ok. 8,5 m3 oleju opałowego. Znaczna część z 1,5 m3 oleju zanieczyściła grunt w przydrożnym rowie i wraz z nim została usunięta i przewieziona na teren składowiska odpadów komunalnych w miejscowości Służewo.    W dniach 25 i 26 lutego 2001 r. zbierał się zespół w składzie:    a) starosta powiatowy w Aleksandrowie Kujawskim;    b) komendant powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Aleksandrowie Kujawskim;    c) przedstawiciel Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, Delegatura we Włocławku;    d) przedstawiciel Przedsiębiorstwa Robót Drogowych.    Zespół dokonywał oceny sytuacji występującej na koniec poprzedniego dnia i wyznaczał kierunki działania dla pracujących służb na dzień następny. W wymienionych dniach prowadzono następujące działania:    - usuwano zanieczyszczoną ziemię z rowu;    - wymieniano zapory z balotów słomy.    W dniu 26 lutego 2001 r. o godz. 20.45 dowodzący akcją ratowniczą funkcjonariusz Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej z Aleksandrowa Kujawskiego przekazał miejsce działań przedstawicieli Zarządu Dróg Krajowych.    Wojewoda kujawsko-pomorski w swoim piśmie, znak ZKOLSO-I-4/5220-14/01, z dnia 8 marca 2001 r. poinformował starostę aleksandrowskiego, że dalsze działania związane ze zdarzeniem w miejscowości Turzno znajdują się całkowicie w jego kompetencji.    Działający z upoważnienia wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska w Bydgoszczy kierownik Delegatury WIOŚ we Włocławku informował starostę aleksandrowskiego w pismach znak WIOŚ-DWo/DzI/0721/5/2001 z dnia 27 lutego 2001 r. i WIOŚ-DWo/DzI/0721/9/01 z dnia 22 marca 2001 r. o konieczności kontynuowania czynności związanych z dalszym usuwaniem zanieczyszczeń z przydrożnego rowu. Jednocześnie zwrócił uwagę na konieczność podjęcia działań zgodnie ze stosownymi artykułami ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (DzU 94.49.196, z późn. zm.).    Zgodnie z:    - art. 81 ustawy, jednostka organizacyjna oraz osoba fizyczna ponosi przewidzianą prawem cywilnym odpowiedzialność za szkody wynikające z działań lub zaniechania działań wpływających szkodliwie na środowisko;    - art. 82 ust. 1 ustawy, obowiązek usunięcia zanieczyszczenia ze środowiska i doprowadzenia go do stanu właściwego spoczywa na jednostce organizacyjnej lub osobie fizycznej, której działalność doprowadziła do zanieczyszczenia środowiska.    W tym przypadku odpowiedzialność za skutki zdarzenia, jak i obowiązek doprowadzenia środowiska do stanu właściwego spada na właściciela firmy, przy czym nie ma tu znaczenia kwalifikacja zdarzenia.    W dniu 12 marca 2001 r. właściciel firmy ˝Wolter˝, pan Wojciech Wester z Częstochowy, wziął udział w wizji lokalnej przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Bydgoszczy, Delegatura we Włocławku. Poinformowano go o ciążących na nim obowiązkach, a także o obowiązku uzgodnienia ze starostą aleksandrowskim zakresu i sposobu prowadzenia prac związanych z doprowadzeniem do stanu właściwego zanieczyszczonego terenu (art. 82 ust. 2 powołanej ustawy). Do chwili obecnej działania takie nie zostały podjęte.    Również starosta aleksandrowski nie wykorzystał możliwości wynikających z art. 82 ust. 2 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. Zgodnie z tym artykułem, wykonując zadanie z zakresu administracji rządowej, mógł on ustalić w drodze decyzji administracyjnej zakres i sposób wykonania obowiązku wynikającego z art. 82 ust. 1 powołanej ustawy.    C) Prowadzenie przez Inspekcję Ochrony Środowiska i Inspekcję Sanitarną nadzoru nad usuwaniem skutków wycieku oleju opałowego.    Działając zgodnie ze swoimi ustawowymi zadaniami, od 26 lutego 2001 r. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Bydgoszczy, Delegatura we Włocławku rozpoczęła badania czystości wód na zanieczyszczonym odcinku cieku wodnego, przepływającego w zewnętrznej strefie ochronnej ujęcia wód podziemnych dla miejscowości Ciechocinek. Próby były pobierane w dniach 26, 27 i 28 lutego, 5, 12, 22 i 27 marca oraz 6, 9 i 18 kwietnia 2001 r. w następujących punktach pomiarowych:    1) 400 m od drogi krajowej w strefie ochronnej ujęcia wód ˝Kuczek˝;    2) przepust pod drogą w lesie ok. 2 km od miejsca zdarzenia;    3) przepust drogowy za stacją paliw w Ciechocinku ok. 4 km od miejsca zdarzenia.    Wyniki przeprowadzonych badań pokazują, że:    - w wymienionych punktach 1 i 2 substancje ropopochodne występowały we wszystkich próbkach, a zawartość ropopochodnych wynosiła od 0,4 do 3,0 mg/l (w punkcie 1) i od 0,6 do 7,3 mg/l (w punkcie 2);    - w punkcie 3 substancje ropopochodne wystąpiły dopiero w dniach 9 i 18 kwietnia 2001 r., a zawartość ropopochodnych wynosiła odpowiednio 1,3 i 0,7 mg/l.    Rozporządzenie ministra zdrowia i opieki społecznej z dnia 31 maja 1977 r. w sprawie warunków, jakim powinna odpowiadać woda do picia i na potrzeby gospodarcze (DzU 77.18.72, z późn. zm.) nie określa w załączniku nr 1 wymogów w zakresie dopuszczalnych zawartości ropopochodnych. Niemniej jednak w § 2 mówi, że woda nie może zawierać składników wpływających ujemnie na jej smak i zapach (substancje ropopochodne zmieniają smak i zapach wody nawet w niewielkich stężeniach). W celu określenia wpływu zdarzenia na jakość wód z ujęć podziemnych dla miejscowości Ciechocinek Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna - Dział Higieny Komunalnej w Bydgoszczy wykonała badania na zawartość ropopochodnych w próbach pobranych przez Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w w Aleksandrowie Kujawskim:    - w dniach 25 i 26 lutego 2001 r. z dwóch studni nr 10 i nr 11a ujęcia ˝Kuczek˝ oraz ze studni przydomowej Turzno 52 (gmina Raciążek);    - w dniu 22 marca 2001 r. z dwóch studni nr 10 i nr 11a ujęcia ˝Kuczek˝ oraz ze studni przydomowej Turzno 52 (gmina Raciążek);    - w dniu 10 kwietnia 2001 r. ze studni przydomowej p. Świętawskiej w miejscowości Paśniki (gmina Raciążek).    Jak wynika z badań prób wody pitnej, pobranych w ww. miejscach i terminach, w żadnej z nich nie stwierdzono obecności substancji ropopochodnych. Wynika z tego, że nie doszło do zanieczyszczenia tych ujęć substancjami ropopochodnymi. Niemniej jednak podjęta została decyzja o czasowym profilaktycznym wyłączeniu z eksploatacji dwóch studni nr 10 i nr 11a ujęcia ˝Kuczek˝, położonych najbliżej miejsca zdarzenia. Włączenie ich do eksploatacji przewiduje się w okresie zwiększonego zużycia wody w Ciechocinku w okresie letnim.    Według opinii geologa Miejskiego Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Ciechocinku, ryzyko zanieczyszczenia ujęć wody substancjami ropopochodnymi, pochodzącymi z wycieku, jest niewielkie, gdyż pobór rzeczywisty w okresach maksymalnego poboru wody wynosi do 200 m3/h, podczas gdy zatwierdzone zasoby ujęcia wynoszą 400 m3/h. Mniejszy rzeczywisty pobór wody powoduje, że zasięg leja depresyjnego jest mniejszy od podanego dla poboru na poziomie 400 m3/h i nie obejmuje terenu zanieczyszczonego w wyniku wypadku.    Przedstawione fakty wskazują, że dotychczasowe działania organów administracji rządowej, w tym Inspekcji Ochrony Środowiska, nadzorowanej przez ministra środowiska, doprowadziły do usunięcia zasadniczego zagrożenia, jakim był olej opałowy.    Dalsze działania, a mianowicie:    - ewentualne usunięcie niewielkiej ilości ropopochodnych ze środowiska, które w nim pozostały, o ile uzasadnia to interes społeczny, istniejący stan zniszczenia lub zagrożenia oraz faktyczne możliwości sprawcy,    - utylizacja gruntów zanieczyszczonych ropopochodnymi, złożonych na Międzygminnym Składowisku Odpadów Komunalnych w Służewie    leżą w kompetencji starosty aleksandrowskiego (wydanie wspomnianej wcześniej decyzji administracyjnej). Koszty tych działań powinien ponosić sprawca zanieczyszczenia, czyli firma ˝Wolter˝ z Częstochowy.    Z poważaniem    Minister    Antoni Tokarczuk    Warszawa, dnia 30 kwietnia 2001 r.