Debaty sejmowex920 Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie rozwoju sektora organizacji pozarządowych w Polsce

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na pismo pana marszałka z dnia 8.05.2000 r. znak SPS-0202-3875/00, dotyczące interpelacji posła Jana Kulasa, pragnę zapewnić, że rząd Jerzego Buzka przywiązuje dużą wagę do tworzenia warunków sprzyjających rozwojowi społecznej aktywności, a w tym rozwojowi organizacji obywatelskich. Dotychczasowe doświadczenia wskazują, że obecne ramy prawne, w których realizuje się aktywność obywatelską, nie są już wystarczające. Dlatego też wśród priorytetów legislacyjnych rząd umieścił przygotowanie projektu ustawy określającej zasady współpracy administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi. Doceniając wagę tej współpracy, stworzono także stanowisko pełnomocnika prezesa Rady Ministrów ds. współpracy z sektorem pozarządowym, którą to funkcję do marca 1999 r. (do czasu reorganizacji gabinetu) pełnił profesor Zbigniew Woźniak. W chwili obecnej w grupie najbliższych współpracowników prezesa Rady Ministrów znajduje się doradca do spraw organizacji pozarządowych.    W dniu 31 stycznia 2000 r. zarządzeniem prezesa Rady Ministrów utworzony został Zespół do spraw rozwiązań systemowych w zakresie współpracy administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi oraz pozycji ustrojowej sektora pozarządowego w Polsce. Jest to, kierowany przeze mnie, organ pomocniczy prezesa Rady Ministrów. Do zadań zespołu należy między innymi:    - inicjowanie zmian w rozwiązaniach systemowych dotyczących sektora pozarządowego w Polsce,    - monitorowanie, koordynacja i nadzorowanie prac prowadzonych nad ustawowymi i systemowymi rozwiązaniami dotyczącymi pozycji ustrojowej sektora pozarządowego w Polsce oraz współpracy administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi,    - koordynowanie prac nad projektem ustawy o współpracy administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi,    - ocena dotychczasowych rozwiązań prawno-organizacyjnych dotyczących sektora pozarządowego w Polsce,    - zajmowanie stanowiska wobec propozycji przedstawicieli sektora pozarządowego.    Dotychczasowe spotkania zespołu poświęcone były pracom nad projektem ustawy oraz regulacjom podatkowym i finansowym. Zespół, z udziałem przedstawicieli sektora pozarządowego (zarządzenie daje możliwość przewodniczącemu zapraszania do prac zespołu przedstawicieli organizacji pozarządowych, przysługuje im głos doradczy), rozpatrywał także Postulaty Stowarzyszenia na Rzecz Forum Inicjatyw Pozarządowych dotyczące zmian niektórych przepisów prawa oraz praktyki działania organów rządowych. Biorąc pod uwagę zakres zadań zespołu, stałe robocze kontrakty z przedstawicielami trzeciego sektora, nie wydaje się celowe powoływanie w chwili obecnej pełnomocnika rządu ds. organizacji pozarządowych. Stworzenie takiego stanowiska w przyszłości uzależnione będzie od rozwiązań zawartych w nowej ustawie.    Rządowy projekt ustawy o współpracy organów administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi przeszedł przez etap pierwszych konsultacji międzyresortowych. Przekazany był także do konsultacji społecznych - otrzymało go między innymi 500 organizacji pozarządowych. Po uwzględnieniu sugestii co do kierunku zmian projekt przekazany był do ponownych konsultacji w poszczególnych resortach. Na najbliższym posiedzeniu zespołu (w dniu 23 maja br.) omawiane będą wyniki tych konsultacji. Do dnia dzisiejszego nie otrzymaliśmy jeszcze opinii środowisk samorządowych. Złożoność materii i nowatorstwo proponowanych w projekcie rozwiązań sprawiają, że tempo prac nad tym dokumentem jest nieco wolniejsze od początkowo zakładanego. Niemniej naszą intencją jest, aby projekt mógą być przekazany do Sejmu jeszcze przed przerwą wakacyjną.    Obecny projekt ustawy stanowi próbę całościowego i systemowego potraktowania kwestii współpracy administracji rządowej i samorządowej wszystkich szczebli z sektorem obywatelskim. Naszą ideą jest dostosowanie polskiego prawa regulującego wzajemne relacje do standardów światowych, a zwłaszcza krajów Unii Europejskiej. Nie jest to zadanie proste, gdyż z jednej strony nie istnieją jednolite przepisy w Unii Europejskiej, z drugiej zaś doświadczenie poszczególnych państw członkowskich nie zawsze można zastosować w naszym systemie instytucjonalnym (na przykład projekt przewiduje powołanie Komisji Wspólnej Organów Administracji Publicznej i Organizacji Użyteczności Publicznej, jednak w Polsce nie może się ona stać organem administracji publicznej typu brytyjskiej Charity Commission). Dostrzegając rosnący udział organizacji pozarządowych w rozwoju gospodarczym jak i rozwiązywaniu ważnych problemów społecznych, Komisja Europejska opracowała ˝Komunikat w sprawie promowania roli organizacji społecznych oraz fundacji w Europie˝ (Commission Communication: Promoting the role of volontary organisations in Europe /COM (97) 241). We wnioskach tego dokumentu Komisja proponuje, aby państwa członkowskie uważnie przeanalizowały następujące obszary:    - pozyskanie znacznie głębszej wiedzy o sektorze i zrozumienie jego specyfiki na wszystkich szczeblach. Nie ulega wątpliwości, że sformułowanie spójnej polityki wobec sektora jest obecnie poważnie utrudnione wskutek braku systematycznie gromadzonych i wiarygodnych danych na jego temat. W rzeczywistości istnieją terytoria Unii, że sektor jest tak mało znany, że politycy nie zdają sobie sprawy z jego istnienia. Wszyscy zainteresowani uczestnicy, władze europejskie, narodowe, regionalne, lokalne i sam sektor społeczny muszą w związku z tym odpowiedzieć na pytanie, jakie praktyczne kroki każda ze stron może podjąć, aby dokładnie rozpoznać zakres działania i udział, jaki ma sektor społeczny,    - stosunki (partnerstwo) między władzami publicznymi a sektorem,    - prawa regulujące działalność organizacji społecznych i fundacji,    - baza finansowa i zasady konkurencji, na jakich sektor działa,    - jak stworzyć stabilne finansowe podstawy sektora,    - szkolenie,    - nowe wydarzenia w społeczeństwie informacyjnym,    - łatwiejszy dostęp do programów współfinansowanych przez fundusze strukturalne.    Kolejne uwagi dotyczące współpracy z organizacjami pozarządowymi zawarte są w art. 11 końcowym dokumencie z dyskusji Komisji ˝Komisja i organizacje pozarządowe: umacnianie partnerstwa˝ /(Bruksela, 18.01.2000 Com (2000)/. Pracując nad projektem ustawy o współpracy organów administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi, zespół do spraw rozwiązań systemowych w zakresie współpracy administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi oraz pozycji ustrojowej sektora pozarządowego w Polsce uważnie śledzi toczącą się w Unii Europejskiej dyskusję wokół kwestii współpracy z tym sektorem.    Odpowiadając na dwa pierwsze pytania pana posła, informuję, iż w chwili obecnej rząd nie dysponuje aktualnymi danymi o stanie rozwoju organizacji pozarządowych. W dotychczasowych pracach korzystaliśmy z baz danych opracowanych przez same organizacje pozarządowe. Dostrzegając potrzebę monitorowania przez rząd rozwoju organizacji pozarządowych, w przyjętym 22 września 1998 r. rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie programu badań statystycznych statystyki publicznej na rok 1999, przewidziano - prowadzone przez Główny Urząd Statystyczny - badania pełne i cykliczne obejmujące między innymi fundacje, stowarzyszenia i organizacje społeczne. Wyniki tych badań nie zostały jeszcze opublikowane. Poza tym ze środków publicznych (grant Komitetu Badań Naukowych) finansowane są badania prowadzone przez Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk w ramach programu ˝Międzynarodowe badania sektora nonprofit˝. Będzie to pierwszy całościowy opis sektora pozarządowego w Polsce, dający równocześnie możliwość porównania cech polskich organizacji z ich odpowiednikami w innych krajach. Ukończenie badań planowane jest na lipiec bieżącego roku.    Dostrzegając olbrzymią rolę organizacji pozarządowych w rozwiązywaniu istotnych problemów społecznych, premier Jerzy Buzek uznał za wskazane uhonorowanie wysiłków najbardziej zasłużonych organizacji. W roku 1999 z inicjatywy prezesa Rady Ministrów odbyła się pierwsza edycja Konkursu na obywatelską inicjatywę dziesięciolecia Pro Publico Bono. Przesłaniem konkursu było pokazanie przykładów dorobku organizacji obywatelskich ostatniego dziesięciolecia. Istotnym był także cel edukacyjny - wskazanie, jak doniosła jest aktywność obywatelska dla rozwoju społeczeństwa i kraju. W konkursie udział wzięło ponad 150 organizacji pozarządowych, reprezentujących przedsięwzięcia edukacyjne, charytatywne, samopomocowe, opiekuńcze i kulturalne. Kapituła, składająca się z sześciu osób zaufania publicznego, działa w imieniu prezesa Rady Ministrów. Honorowym przewodniczącym kapituły w minionym roku był Jan Nowak-Jeziorański. W dniu Święta Niepodległości premier wręczył dwie główne nagrody (pieniężne) oraz dziesięć wyróżnień. Konkurs Pro Publico Bono ujawnił wielkie pokłady aktywności obywatelskiej, zasługujące na dostrzeżenie i wsparcie. Biorąc to pod uwagę, uznano potrzebę kontynuowania tej formy promocji najbardziej zasłużonych organizacji pozarządowych. W ostatniej fazie przygotowań jest już kolejna edycja konkursu. W nowym wydaniu planuje się uhonorowanie także liderów organizacji pozarządowych.    Na zakończenie pragnę jeszcze raz podkreślić, iż intencją rządu jest opracowanie prawnych reguł współpracy z organizacjami pozarządowymi i dostosowanie ich do najlepszych sprawdzonych rozwiązań światowych. Chcemy tworzyć takie warunki prawne, polityczne i finansowe, aby sprzyjały rozwojowi społecznej aktywności. Jest ona bowiem jednym z istotnych elementów ładu demokratycznego.    Z szacunkiem    Minister    Longin Komołowski    Warszawa, dnia 25 maja 2000 r.