Odpowiedź na interpelację w sprawie potrzeby zmiany § 54 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1997 r. dotyczącego wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Odpowiadając na pismo z 22 stycznia 1999 r. (znak SPS-0202-1200p/99) w sprawie udzielenia dodatkowych wyjaśnień w związku z interpelacją pana posła Stanisława Steca dotyczącą § 54 ust. 2 rozporządzenia ministra finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, uprzejmie wyjaśniam, że zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. W związku z tym również minister finansów nie jest upoważniony do kwestionowania wyroków Trybunału Konstytucyjnego. Ponadto uprzejmie informuję, że konieczność stosowania ww. przepisu wynika z konstrukcji VAT, polegającej na tym, że sprzedawca wystawia fakturę i obowiązany jest zapłacić do budżetu podatek z niej wynikający, a nabywca ma prawo do potrącenia ze swego podatku kwoty wynikającej z tej faktury. Gdyby nie było przepisu zabraniającego odliczania podatku wynikającego z oryginału faktury nie potwierdzonej kopią u wystawcy, podatnicy powszechnie podrabialiby faktury, podając jako wystawcę istniejący podmiot, podczas gdy w rzeczywistości podmiot ten nie dokonywał sprzedaży wykazanej na podrobionej fakturze. Byłaby zatem możliwość odliczania podatku, którego nikt nigdy nie zapłacił, a nie należy zapominać, że każda luka w prawie podatkowym jest bezwzględnie wykorzystywana przez podatników. W dotychczasowej praktyce tego rodzaju przypadki zdarzają się bardzo rzadko, bowiem istnieje ww. przepis § 54 ust. 4 pkt 2, a organy kontroli ustalają, czy oryginał faktury jest potwierdzony kopią u wystawcy. Należy przy tym zauważyć, że omawiane rozwiązanie, wzorowane na rozwiązaniach krajów stosujących VAT, nie jest obce innym dziedzinom polskiego prawa. Sytuacja podmiotu posiadającego oryginał faktury nie potwierdzony kopią u wystawcy nie różni się zbytnio od sytuacji wejścia w posiadanie w dobrej wierze np. czeku bez pokrycia, fałszywego banknotu lub kradzionej rzeczy. Podkreślić należy, że w sytuacji posiadania czeku bez pokrycia może to dotyczyć niskiej kwoty, tj. w granicach 1 tys. zł, bowiem w przypadku większych kwot wymagane jest potwierdzenie przez bank, a w przypadku fałszywych banknotów, najwyższym nominałem jest 200 zł. Natomiast w przypadku sfałszowania faktury może to dotyczyć kwot sięgających nawet wielu milionów złotych. Dopuszczenie możliwości rozliczania faktur, które w rzeczywistości nie zostały wystawione przez sprzedawcę, może doprowadzić do strat budżetowych na niewyobrażalną skalę. Powstałyby również warunki sprzyjające rozwojowi tzw. szarej strefy i niesprawdzania wiarygodności partnerów w obrocie handlowym. Warto poza tym podkreślić, iż sprawdzanie wiarygodności kontrahentów leży nie tylko w interesie budżetu państwa. Znane są bowiem przypadki wyłudzania towaru bez zapłaty, pobierania zaliczek na dostawę towaru, który nigdy nie zostanie dostarczony itp. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż ww. przepis § 54 ust. 4 pkt 2 nie narusza praw obywateli. Wręcz przeciwnie, przepis ten zapewnia płacenie VAT w prawidłowej wysokości. Zrezygnowanie z tego przepisu doprowadziłoby natomiast do powszechnych nadużyć, ograniczenia wpływów budżetowych i w konsekwencji braku możliwości zrealizowania wydatków budżetowych umożliwiających realizację praw obywateli zagwarantowanych konstytucją. Należy również zaznaczyć, że przepisy rozporządzenia nie nakładają sankcji na podatnika, a jedynie określają przypadki, w których podatnik nie ma prawa do obniżenia podatku należnego lub otrzymania zwrotu podatku naliczonego wynikającego z posiadanej faktury. W przypadku stwierdzenia przez kontrolę tego typu przypadku określane jest, na podstawie art. 27 ust. 5 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, zobowiązanie podatkowe w prawidłowej wysokości i ustalane dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zaniżenia tego zobowiązania. Należy przy tym zaznaczyć, że jest to ustawą określony sposób naliczenia zobowiązania podatkowego w konkretnych przypadkach. Równocześnie informuję, że podobne uregulowania są stosowane we wszystkich znanych Ministerstwu Finansów krajach, w których wprowadzono VAT. Dodatkowo należy podkreślić, iż podatnik, który rzeczywiście otrzymał fakturę nie potwierdzoną kopią u sprzedawcy, ma prawo domagać się od tego sprzedawcy odszkodowania za poniesione straty na drodze cywilnoprawnej. Podsekretarz stanu Jan Rudowski Warszawa, dnia 1 lutego 1999 r.
- Interpelacja w sprawie sytuacji dzieci autystycznych
- Interpelacja w sprawie podwyżek płac dla anestezjologów
- Interpelacja w sprawie niewystarczających środków finansowych przekazywanych przez Krajowy Urząd Pracy na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu w 2000 r. w woj. zachodniopomorskim
- Interpelacja w sprawie subwencji rekompensującej dochody utracone z tytułu ustawowych ulg i zwolnień w podatku rolnym i podatku leśnym
- Interpelacja w sprawie nieprawidłowości przy świadczeniu usług związanych z przewozem osób taksówkami w Warszawie - ponowna